Bontenbal (CDA) rukt Jetten het stuur uit handen, en de premier kijkt machteloos toe hoe jouw Belastingplan een doorfluisterspel wordt

In dit artikel:

Het kabinet-Jetten verkeert volgens de auteur in een diepe politieke crisis, kort voor de stemming over het Belastingplan op 12 november. Premier Rob Jetten zou nauwelijks nog de regie hebben, terwijl CDA-leider Henri Bontenbal, VVD-fractievoorzitter Dilan Yeşilgöz en andere coalitiepolitici afzonderlijk steun proberen te vinden bij oppositiepartijen. Daardoor ontbreekt volgens het stuk een gezamenlijk plan en is onduidelijk wie verantwoordelijk is voor de onderhandelingen.

De directe aanleiding is onenigheid over het Belastingplan, dat bepaalt wat huishoudens volgend jaar aan belasting betalen en hoeveel er van hun inkomen en spaargeld overblijft. Bontenbal zoekt steun bij onder meer PRO en verwijt het kabinet ‘casinopolitiek’, terwijl Jetten zich volgens de auteur vooral afwachtend opstelt. Minister van Financiën Eelco Heinen zou bovendien zelfstandig met rechtse oppositiepartijen hebben onderhandeld. Yeşilgöz verwijst vragen over de VVD naar haar fractievoorzitter, wat de indruk versterkt dat de coalitie niet eensgezind optreedt.

Oppositiepolitici typeren de gesprekken als onduidelijk en verkennend. BBB-Kamerlid Vermeer spreekt van een ‘mistig doorfluisterspelletje’; JA21-leider Eerdmans zegt vooral te horen wat niet mogelijk is, terwijl Volt-leider Dassen vindt dat er weinig tijd resteert. Tegelijk ligt een amendement van Jesse Klaver en Dassen op tafel dat 1,5 miljard euro extra belasting op vermogen zou opleveren. De VVD wijst dit af, D66 staat er inhoudelijk voor open en het CDA houdt zijn positie volgens het artikel in het midden.

Het Belastingplan heeft ook gevolgen voor de uitvoering. De Belastingdienst moet nieuwe regels tijdig in de systemen verwerken. Jetten waarschuwt voor miljardentekorten als het plan wordt verworpen. Bovendien zou de coalitie in de Eerste Kamer, zelfs met steun van ChristenUnie en 50PLUS, nog twaalf zetels tekortkomen. Daarmee blijft onzeker wat er uiteindelijk met de belastingmaatregelen gebeurt en welke gevolgen dat heeft voor de financiën van burgers in januari.

De auteur beoordeelt de situatie zeer kritisch. Volgens hem is Bontenbals optreden geen poging om de lasten te verlagen, maar onderdeel van een coalitie die zonder meerderheid regeert en elkaar publiekelijk tegenspreekt. Hij pleit ervoor het Belastingplan in te trekken, lastenverzwaringen te schrappen en een nieuw voorstel te maken. Als dat niet lukt, zou Jetten moeten aftreden en de kiezer opnieuw het woord moeten geven. De tekst is een opiniërend betoog en presenteert de kabinetscrisis nadrukkelijk vanuit een afwijzende politieke invalshoek.